ለጤና ባለሙያው
ጉዳት፣ ሕመም፣ የመንቀሳቀስ ችሎታ መቀነስ ወይም ሚዛንን የመጠበቅ ችግር የታካሚውን ዕለታዊ እንቅስቃሴዎች ሲያስተጓጉሉ ይህን ቅጽ ይጠቀሙበት።
ታካሚው ለማከናወን የሚቸገርባቸውን ወይም ደህንነቱ ያልተጠበቀ ነው ብሎ የሚያስባቸውን ተግባራት በመለየት ውይይቱን ይጀምሩ።
በቅጹ የቀረቡትን ጥያቄዎች በመጠቀም ስለ መንቀሳቀስ ችግሮች፣ ስለ ቤት አካባቢ፣ ስለ ዕለታዊ ኃላፊነቶችና ከቤተሰብ ወይም ከማኅበረሰብ ሊገኝ ስለሚችል ድጋፍ ይወያዩ።
ታካሚው የገለጻቸው ችግሮች የተለየ የሕክምና ግምገማ፣ የማገገሚያ ሕክምና፣ ወደ ሌላ ባለሙያ መላክ ወይም ሌላ የሙያ እገዛ የሚያስፈልጋቸው መሆኑን ከግምት ያስገቡ።
ይህ የውይይት ቅጽ የመውደቅ አደጋን ወይም የመንቀሳቀስ ችሎታን ለመገምገም የተዘጋጀ መደበኛ የምርመራ መሣሪያ አይደለም።
ውይይቱን ከታካሚው ዕድሜ፣ ከጤና ሁኔታው፣ ከኑሮ አካባቢውና ከግለሰባዊ ሁኔታዎቹ ጋር ያስማሙ።
ስለ ዕለታዊ ደህንነት የውይይት ቅጽ
ዕለታዊ እንቅስቃሴዎችን ይበልጥ ደህንነታቸው በተጠበቀና ቀላል በሆነ መንገድ ማከናወን
ጉዳት፣ ሕመም፣ የመንቀሳቀስ ችሎታ መቀነስ ወይም ሚዛንን የመጠበቅ ችግር ዕለታዊ ተግባራትን ማከናወን አስቸጋሪ ሊያደርጉ ይችላሉ።
እያጋጠሙዎት ስላሉ ችግሮችና ሊያስፈልግዎት ስለሚችል ድጋፍ ለመወያየት እነዚህን ጥያቄዎች ይጠቀሙ።
ሁሉም ጥያቄዎች እርስዎን ላይመለከቱ ይችላሉ። ለእርስዎ በጣም አስፈላጊ በሆኑ እንቅስቃሴዎችና በሚያሳስቡዎት ጉዳዮች ላይ ያተኩሩ።
1. መንቀሳቀስና ሚዛንን መጠበቅ
- ስቆም ወይም ስራመድ ሚዛኔን መጠበቅ እችላለሁ?
- በቅርቡ ወድቄ፣ አንሸራትቼ ወይም ልወድቅ ተቃርቤ ነበር?
- የማዞር ስሜት፣ ድክመት ወይም ሚዛኔን የመጠበቅ ችግር ያጋጥመኛል?
- ከአልጋ ለመነሳት፣ ከወንበር ለመቆም ወይም ደረጃ ለመውጣትና ለመውረድ እቸገራለሁ?
- በቤት ውስጥ ለመንቀሳቀስ እርዳታ ያስፈልገኛል?
- የመራመጃ አጋዥ መሣሪያ ወይም የመንቀሳቀስ ችሎታ ግምገማ ለእኔ ተገቢ ሊሆን ይችላል?
2. በቤት ውስጥ ደህንነትን መጠበቅ
- ለመራመድ የሚያስቸግሩኝ ያልተወጠሩ ምንጣፎች፣ የተዘረጉ ዕቃዎች ወይም የኤሌክትሪክ ገመዶች አሉ?
- በተደጋጋሚ የምጠቀምባቸው በቂ ብርሃን የሌላቸው ቦታዎች አሉ?
- መውጣት ወይም ከመጠን በላይ መዘርጋት ሳያስፈልገኝ አስፈላጊ ዕቃዎችን መድረስ እችላለሁ?
- የመታጠቢያ ቤቱን በደህና ለመጠቀም እቸገራለሁ?
- ደረጃ ለመጠቀም ወይም ከአንድ ክፍል ወደ ሌላ ለመሄድ እቸገራለሁ?
- በቤቴ ውስጥ የሚደረጉ ለውጦች ዕለታዊ እንቅስቃሴዎቼን ይበልጥ ደህንነታቸው የተጠበቀ ሊያደርጉ ይችላሉ?
ከተግባራዊ ማስተካከያዎች መካከል የመራመጃ መንገዶችን ከእንቅፋቶች ነፃ ማድረግ፣ ብርሃንን ማሻሻልና በተደጋጋሚ የሚጠቀሙባቸውን ዕቃዎች በቀላሉ ሊደርሱባቸው በሚችሉበት ቦታ ማስቀመጥ ይገኙበታል።
አስፈላጊ ሲሆን ስለ መራመጃ አጋዥ መሣሪያዎችና ሌሎች የደህንነት መሣሪያዎች የባለሙያ ምክር ይጠይቁ።
3. ዕለታዊ ተግባራት
- ለመታጠብ፣ ልብስ ለመልበስ ወይም መጸዳጃ ቤት ለመጠቀም እቸገራለሁ?
- ምግብ ማዘጋጀትና አስፈላጊ የቤት ውስጥ ሥራዎችን ማከናወን እችላለሁ?
- ሕመም ወይም የእንቅስቃሴ ገደቦች የዕለት ተዕለት ኑሮዬን እያስተጓጎሉ ነው?
- እንደገና እስክገመገም ድረስ መቆጠብ ያለብኝ እንቅስቃሴ አለ?
- በትምህርት ቤት፣ በሥራ ቦታ ወይም በማኅበረሰቤ ውስጥ ልዩ ማስተካከያዎች ያስፈልጉኛል?
- ሊረዳኝ የሚችል ሰው ከሌለ ምን ማድረግ እችላለሁ?
4. ደህንነቴን ሊጎዱ የሚችሉ የጤና ችግሮች
- ከምወስዳቸው መድኃኒቶች አንዳንዶቹ የማዞር ስሜት ወይም እንቅልፍ እንዲወስደኝ ሊያደርጉ ይችላሉ?
- በእይታዬ ወይም በመስማት ችሎታዬ ላይ ለውጥ አስተውያለሁ?
- ሕመም፣ ድክመት ወይም ድካም ሚዛኔን የመጠበቅ ችሎታዬን እየጎዳ ሊሆን ይችላል?
- የመውደቅ አደጋ ግምገማ ያስፈልገኛል?
- የአጥንት ጤናዬ እንዲገመገም ማድረግ ተገቢ ይሆናል?
- ለእኔ ተስማሚ ስለሆኑ የጡንቻ ማጠናከሪያ፣ ሚዛን መጠበቂያ ወይም የማገገሚያ ልምምዶች ምክር ያስፈልገኛል?
ከመድኃኒቶች ጋር በተያያዙ ስጋቶች ላይ የጤና ባለሙያን ወይም ፋርማሲስትን ያማክሩ።
ተገቢውን የባለሙያ ምክር ሳያገኙ የታዘዙልዎትን መድኃኒቶች አያቁሙ ወይም አይቀይሩ።
ከጉዳት እያገገሙ ከሆነ፣ የትኞቹ ልምምዶችና እንቅስቃሴዎች ለእርስዎ ደህንነታቸው የተጠበቀ እንደሆኑ ሕክምና የሚሰጥዎትን ቡድን ይጠይቁ።
5. ድጋፍንና ቀጣይ እርምጃዎችን ማቀድ
- በቅድሚያ መፍታት ያለብኝ ዋናው የደህንነት ችግር ምንድን ነው?
- በቤቴ ውስጥ ማድረግ የምችላቸው ማስተካከያዎች አሉ?
- የመራመጃ አጋዥ መሣሪያ፣ የማገገሚያ ሕክምና ወይም ሌላ ግምገማ ሊጠቅመኝ ይችላል?
- አስፈላጊ በሆኑ ዕለታዊ ተግባራት ማን ሊረዳኝ ይችላል?
- የመንቀሳቀስ ችሎታዬና ደህንነቴ መቼ እንደገና መገምገም አለባቸው?
- የጤና ሁኔታዬ ቢለወጥ ማንን ማግኘት አለብኝ?
በመንቀሳቀስ፣ ሚዛንን በመጠበቅ ወይም ዕለታዊ ተግባራትን በማከናወን ላይ አዲስ ችግር ከተፈጠረ ወይም የነበረው ችግር ከተባባሰ፣ የሕክምና ግምገማ ያድርጉ።
ድንገተኛ የጡንቻ ድክመት፣ በአዲስ መልክ መራመድ አለመቻል፣ ራስን መሳት ወይም ሌሎች ከባድ ምልክቶች አስቸኳይ ወይም የድንገተኛ ሕክምና አገልግሎት ይፈልጋሉ።
ከጤና ተቋሙ ከመውጣትዎ በፊት
የሚከተሉትን መረዳትዎን ያረጋግጡ፦
- የትኞቹ እንቅስቃሴዎች በአሁኑ ጊዜ ችግር ወይም የደህንነት ስጋት እንደሚፈጥሩብዎት።
- ምን ዓይነት ማስተካከያዎች ወይም ድጋፎች ሊረዱዎት እንደሚችሉ።
- ተጨማሪ የሕክምና ግምገማ ወይም ወደ ሌላ ባለሙያ መላክ እንደሚያስፈልግዎት።
- በተስማሙባቸው እርምጃዎች ማን ሊረዳዎት እንደሚችል።
- የጤና ሁኔታዎ ሲለወጥ መቼ የሕክምና ምክር መፈለግ እንዳለብዎት።