በBOSAD የመረጃ ተደራሽነት

1. ለተደራሽነት የምንከተለው አሠራር

BOSAD ድረ-ገጹን ሲያዘጋጅና ሲያሻሽል የድረ-ገጽ ይዘት ተደራሽነት መመሪያዎችን (Web Content Accessibility Guidelines — WCAG 2.2 Level AA) እንደ መነሻ መስፈርት ይጠቀማል።

በተለይም ለሚከተሉት ጉዳዮች ትኩረት እንሰጣለን፦

• ግልጽ የገጽ አደረጃጀትና ትርጉም ያላቸው የክፍል ርዕሶች።
• ወጥ የሆነ የድረ-ገጽ አሰሳና መዳረሻቸውን በግልጽ የሚያሳዩ አገናኞች።
• በቁልፍ ሰሌዳ መጠቀም የሚቻልባቸው የድረ-ገጹ ተግባራዊ ክፍሎች።
• በቁልፍ ሰሌዳ ሲጠቀሙ የተመረጠውን ክፍል በግልጽ የሚያሳዩ ምልክቶች።
• የፊደል መጠንን እንደ ፍላጎት ማሳደግ የሚቻልበት የጽሑፍ አቀራረብና ለንባብ ተስማሚ የቀለም ንጽጽር።
• ለተለያዩ የማያ ገጽ መጠኖች የሚስማማ የድረ-ገጽ አቀማመጥ።
• ጠቃሚ መረጃ ለሚያስተላልፉ ምስሎች በጽሑፍ የሚቀርብ አማራጭ ማብራሪያ።
• በቀላሉ መሙላት የሚቻልባቸው ቅጾችና ለተጠቃሚዎች ግልጽ የሆኑ የማረጋገጫና የስህተት መልዕክቶች።
• በቪዲዮዎች ላይ ስለሚነገረው መረጃ ተገቢ የቋንቋ ማብራሪያዎችና የጽሑፍ ትርጉሞች።
• የተገመገሙና ለሕትመት የተዘጋጁ ትርጉሞች ባሉበት ጊዜ ይዘቶችን በእንግሊዝኛና በአማርኛ ማቅረብ።

ድረ-ገጻችንና ይዘቶቹ እየተሻሻሉ ሲሄዱ እነዚህን የተደራሽነት ባህሪያት ለመጠበቅና የበለጠ ለማሻሻል ጥረት እናደርጋለን።

WCAGን እንደ መነሻ መመሪያ መጠቀማችን ብቻውን ድረ-ገጻችን በገለልተኛ ተቋም ተገምግሞ ለተደራሽነት መስፈርቶች የሚያሟላ መሆኑ ተረጋግጧል ማለት አይደለም።

2. ድረ-ገጹን ማንበብና በቀላሉ መጠቀም

BOSAD በድረ-ገጹ ላይ የሚቀርቡ መረጃዎችን ለመፈለግና ለማንበብ ቀላል እንዲሆኑ፣ የገጾቹን አደረጃጀት፣ የአሰሳ መንገዶችንና የርዕሶችን ቅደም ተከተል ወጥ በሆነ መንገድ ያዘጋጃል።

በድረ-ገጹ ላይ በየገጹ የሚደጋገሙ የማውጫና የአሰሳ ክፍሎችን በማለፍ በቀጥታ ወደ ገጹ ዋና ይዘት ለመሄድ የሚያስችል አገናኝ (Skip to content) አለ።

አገናኞች፣ ቁልፎች፣ ቅጾችና ሌሎች ተግባራዊ ክፍሎች በቁልፍ ሰሌዳ መጠቀም እንዲቻል የተዘጋጁ ሲሆን፣ ተጠቃሚዎች በየትኛው ክፍል ላይ እንዳሉ ለማወቅ የሚረዱ የሚታዩ ምልክቶች አሏቸው።

የድረ-ገጹ አቀማመጥ ለኮምፒውተር፣ ለታብሌትና ለሞባይል ስልኮች እንዲስማማ የተዘጋጀ ነው። የጽሑፍ መጠንን በድረ-ገጽ መቃኛው አማካኝነት ማሳደግ የሚቻል ሲሆን፣ አቀማመጡም ለተለያዩ የማያ ገጽ ስፋቶች ተስማሚ እንዲሆን ተዘጋጅቷል።

በተቻለ መጠን አስፈላጊ መረጃዎች በምስሎች ውስጥ ብቻ ከመቀመጥ ይልቅ፣ በጽሑፍ መልክ ማቅረብን እንመርጣለን።

3. ቋንቋና የጽሑፍ አቀራረብ

BOSAD የተገመገሙና ለሕትመት የተዘጋጁ ትርጉሞች ባሉበት ጊዜ ይዘቶቹን በእንግሊዝኛና በአማርኛ ቋንቋዎች ያቀርባል።

ድረ-ገጹ የላቲንና የኢትዮጵያ ፊደላትን የሚደግፉ፣ ለንባብ አመቺ የሆኑ የፊደል ዓይነቶችንና የጽሑፍ አቀራረቦችን ይጠቀማል። ለፊደል መጠን፣ ለመስመሮች መካከል ላለው ርቀትና ለጽሑፍ አንቀጾች በቂ ክፍተት ትኩረት ይሰጣል።

የገጹ ቋንቋ በድረ-ገጽ መቃኛዎችና በአጋዥ ቴክኖሎጂዎች በትክክል እንዲለይ የቋንቋ መለያ መረጃዎች ይካተታሉ።

ሁሉም ገጾችና የትምህርት መርጃዎች በሁለቱም ቋንቋዎች ላይገኙ ይችላሉ። አንድ ገጽ በእንግሊዝኛ መኖሩ በአማርኛም የተገመገመና ለሕትመት የተዘጋጀ ትርጉም አለው ማለት አይደለም።

BOSAD የብዙ ቋንቋ ይዘቶቹን ግልጽነት፣ የቃላት አጠቃቀም ወጥነትና ተደራሽነት የበለጠ ለማሻሻል ይሠራል።

4. ምስሎችና ምስላዊ መረጃዎች

ምስሎች መረጃዎችን ለመረዳት እንዲያግዙና ከሚብራራው ጉዳይ ጋር የተያያዘ ምስላዊ ማብራሪያ እንዲሰጡ እንጠቀምባቸዋለን።

ጠቃሚ መረጃ የሚያስተላልፉ ምስሎች እንደ አስፈላጊነቱ አማራጭ የጽሑፍ መግለጫ (Alternative Text) ይኖራቸዋል። ለውበት ብቻ የሚያገለግሉና አስፈላጊ መረጃ የማያስተላልፉ ምስሎች ደግሞ አጋዥ ቴክኖሎጂዎችን ለሚጠቀሙ ሰዎች አላስፈላጊ መቋረጥ እንዳይፈጥሩ በተገቢው መንገድ ይዘጋጃሉ።

የጤና መረጃዎችና ሌሎች አስፈላጊ መመሪያዎች በቀለም፣ በምስሎች ወይም በምስላዊ አቀማመጥ ብቻ የሚተላለፉ መሆን የለባቸውም።

ፎቶግራፎችና ሌሎች ምስላዊ መረጃዎች በተዘጋጁለት የይዘት ዓላማና አውድ መሠረት ይቀርባሉ።

5. ቪዲዮዎችና ሌሎች የድምፅና ምስል መረጃዎች

BOSAD ለሕዝብ የጤና ትምህርትና ለባለሙያዎች የሙያ ትምህርት የሚያገለግሉ ቪዲዮዎችንና ሌሎች የድምፅና ምስል መረጃዎችን ያቀርባል።

በቪዲዮዎች ገጾች ላይ መረጃው ሲኖር፣ ቪዲዮው የቀረበበት የድምፅ ቋንቋ፣ የጽሑፍ ትርጉሙ ቋንቋና ተጠቃሚዎች ተስማሚ ይዘት እንዲመርጡ የሚረዱ ሌሎች መረጃዎች ይገለጻሉ።

ከተወሰኑ የሙያ ትምህርት መርጃዎች መካከል በአማርኛ ድምፅና በእንግሊዝኛ የጽሑፍ ትርጉም የቀረቡ ቪዲዮዎች አሉ።

ለተደራሽነት የሚያግዙ አማራጮች ከአንድ ቪዲዮ ወደ ሌላ ሊለያዩ ይችላሉ። በውጭ የቪዲዮ መድረኮች ላይ የተቀመጡ መረጃዎችም የተለያዩ የተደራሽነት ባህሪያት ሊኖሯቸው ይችላሉ። የጽሑፍ ትርጉሞችና ሌሎች አማራጮች በእውነት ባሉበት መጠን ብቻ በገጹ ላይ ይገለጻሉ።

BOSAD አዳዲስ መርጃዎችን ሲያዘጋጅና ነባር ይዘቶቹን ሲያሻሽል፣ የቪዲዮና የሌሎች የድምፅና ምስል መረጃዎችን ተደራሽነት ለማሻሻል ጥረቱን ይቀጥላል።

6. ሰነዶችና የትምህርት መርጃዎች

BOSAD የትምህርት መርጃዎቹን በተለያዩ መሣሪያዎች ለመጠቀም ቀላል፣ ለማንበብ አመቺና ተደራሽ ለማድረግ ይሠራል።

በተቻለ መጠን የመልመጃ ወረቀቶች፣ የውይይት መርጃዎችና ሌሎች ቀላል የትምህርት መረጃዎች ለማተም በሚያመች መንገድ በድረ-ገጹ ላይ ይቀርባሉ። ይህም ተጠቃሚዎች የተለየ የሰነድ አንባቢ ፕሮግራም ሳያስፈልጋቸው መረጃዎቹን እንዲያነቡ ያስችላቸዋል።

አንዳንድ መርጃዎች ለማውረድ በሚቻሉ የፋይል ዓይነቶችም ሊቀርቡ ይችላሉ።

የእያንዳንዱ ሰነድ ተደራሽነት እንደ ፋይሉ ዓይነት፣ የተዘጋጀበት ጊዜና ምንጭ ሊለያይ ይችላል። በሌሎች ተቋማት የታተሙ ጽሑፎችና ሰነዶች በBOSAD ድረ-ገጽ ላይ የሚገኙትን የተደራሽነት ባህሪያት በተመሳሳይ መጠን ላይደግፉ ይችላሉ።

አንድን ሰነድ ወይም የትምህርት መርጃ ለመጠቀም ችግር ካጋጠመዎት፣ በሌላ ለእርስዎ ተስማሚ መልክ ማግኘት የሚቻል መሆኑን ለመጠየቅ BOSADን ማግኘት ይችላሉ።

7. ቅጾችና ተግባራዊ የድረ-ገጽ አገልግሎቶች

የBOSAD የመገናኛ ቅጽ ግልጽ የመስክ ስያሜዎችና መሞላት የሚያስፈልጋቸውን መስኮች የሚያሳዩ ምልክቶችን ያቀርባል።

በአሁኑ ጊዜ የደህንነት ማረጋገጫና የመልዕክት ማድረስ አገልግሎቶች አልተዋቀሩም፤ ስለዚህ ቅጹ መልዕክት መላክ አይችልም።

አገልግሎቶቹ ሲዋቀሩ ቅጹ ስህተት ሲኖር ወይም መልዕክት መላክ ሳይቻል ሲቀር ለተጠቃሚዎች ግልጽ የሆኑ መልዕክቶችን ማሳየት አለበት።

ከድረ-ገጹ ተግባራዊ ክፍሎች አንዱን ለመጠቀም የተደራሽነት ችግር ካጋጠመዎት፣ ችግሩ እንዲመረመር እባክዎ ያሳውቁን።

8. ተደራሽነትና በዝቅተኛ የኢንተርኔት ፍጥነት መጠቀም

BOSAD ተጠቃሚዎች ድረ-ገጹን በሞባይል ስልኮች፣ በዝግተኛ የኢንተርኔት ግንኙነት ወይም በተወሰነ የዳታ ጥቅል ሊጎበኙ እንደሚችሉ ከግምት ውስጥ ያስገባል።

ድረ-ገጹ ለተለያዩ የማያ ገጽ መጠኖች የሚስማማ አቀማመጥ የሚጠቀም ሲሆን፣ አላስፈላጊ የፋይል ማውረድንና ከመጠን በላይ የሆኑ ምስላዊ ተፅዕኖዎችን ለመቀነስ ጥረት ያደርጋል።

ቪዲዮ ማጫወት ወይም ትላልቅ ፋይሎችን ማውረድ ለተወሰነ መርጃ አስፈላጊ ካልሆነ በስተቀር፣ ተጠቃሚዎች የጽሑፍ መረጃዎችን ያለ እነዚህ ተጨማሪ እርምጃዎች ማግኘት እንዲችሉ የትምህርት ይዘቶች ይደራጃሉ።

ቪዲዮዎችና ከፍተኛ የኢንተርኔት ዳታ የሚጠቀሙ ሌሎች መረጃዎች አፈጻጸም እንደ ተጠቃሚው የኢንተርኔት ግንኙነትና መረጃዎቹን በሚያስተናግደው አገልግሎት አቅም ሊለያይ ይችላል።

9. ከውጭ ምንጮች የሚገኙ መረጃዎችና የተደራሽነት ውስንነቶች

በBOSAD በኩል የሚገኙ አንዳንድ መርጃዎች ወደ የውጭ የምርምር ሕትመቶች፣ የተቋማት ድረ-ገጾች፣ የቪዲዮ መድረኮችና ሌሎች በሦስተኛ ወገን የሚሰጡ አገልግሎቶች የሚወስዱ አገናኞችን ያካትታሉ።

እነዚህ አገልግሎቶች ከBOSAD በተለየ መንገድ የሚተዳደሩ ሲሆን፣ የተደራሽነት ባህሪያቸውም ሊለያይ ይችላል።

የቆዩ ሰነዶች፣ በሌሎች ተቋማት የታተሙ ጽሑፎች፣ ከውጭ መድረኮች የተካተቱ ቪዲዮዎችና አንዳንድ ልዩ መርጃዎች በBOSAD ዋና ድረ-ገጽ ላይ ካሉት የተደራሽነት ባህሪያት ጋር እኩል የሆነ የተደራሽነት ደረጃ ላይኖራቸው ይችላል።

BOSAD የWCAG 2.2 Level AA መስፈርቶችን ለማሟላት ግብ አድርጎ የሚሠራ ቢሆንም፣ ድረ-ገጹ በገለልተኛ ተቋም ተገምግሞ ሙሉ በሙሉ መስፈርቶቹን የሚያሟላ መሆኑ ተረጋግጧል ብሎ አያቀርብም።

የተደራሽነት ችግሮችን በመለየት ለማሻሻል የምናደርገውን ጥረት እንቀጥላለን። በተለይም ተጠቃሚዎች መረጃ እንዳያገኙ ወይም በድረ-ገጹ ላይ አስፈላጊ ተግባራትን እንዳያከናውኑ እንቅፋት የሚሆኑ ችግሮችን ለመፍታት ቅድሚያ እንሰጣለን።

10. የተደራሽነት ችግር ያሳውቁን

ድረ-ገጻችንን ሲጠቀሙ የተደራሽነት ችግር ካጋጠመዎት፣ BOSADን በማግኘት ችግሩን እንዲያሳውቁን እናበረታታለን።

ችግሩን በተሻለ ሁኔታ ለመረዳት እንዲረዳን፣ ከሚከተሉት መረጃዎች ውስጥ ለማጋራት የሚመችዎትን ማካተት ይችላሉ፦

• ለመጠቀም የሞከሩት ገጽ ወይም መርጃ።
• ለማከናወን የሞከሩት ተግባር።
• ያጋጠመዎት ችግር ምን እንደሆነ።
• አስፈላጊ ከሆነ፣ የተጠቀሙበት መሣሪያ ወይም የድረ-ገጽ መቃኛ።
• ለማጋራት ከፈለጉ፣ የተጠቀሙበት አጋዥ ቴክኖሎጂ።

እባክዎ በመልዕክትዎ ውስጥ የይለፍ ቃሎችን፣ የታካሚዎችን ማንነት ሊገልጹ የሚችሉ መረጃዎችን ወይም ሌሎች ሚስጥራዊ ሰነዶችን አያካትቱ።

አንድን መርጃ ለመጠቀም እርዳታ ከፈለጉ ወይም በሌላ ለእርስዎ ተስማሚ መልክ ማግኘት የሚቻል መሆኑን ለመጠየቅ ከፈለጉ፣ BOSADን ማግኘት ይችላሉ።

የተደራሽነት ችግር ለማሳወቅ ወደ «አግኙን» ገጽ በመሄድ በጥያቄው ዓይነት ውስጥ «አጠቃላይ ጥያቄ» የሚለውን ይምረጡ።