1. ጠቃሚ የጤና መረጃ የሚጀምረው ከእውነተኛ ጥያቄዎች ነው

ጠቃሚ የጤና መረጃ የሕክምና ርዕሰ ጉዳይን ከማብራራት በላይ መሆን አለበት። አንባቢዎች በሕይወታቸው ሊያጋጥሟቸው የሚችሉ ጥያቄዎችንና ሊወስኗቸው የሚገቡ ውሳኔዎችን እንዲረዱ መርዳት አለበት።

ለምሳሌ አንድ ሰው ከጉዳት በኋላ የሕክምና ግምገማ ማድረግ ያስፈልገው እንደሆነ፣ በሕክምና ወቅት ምን እንደሚጠብቅ ወይም ወደ ሥራ መቼ መመለስ እንደሚችል ማወቅ ሊፈልግ ይችላል።

አንድ ወላጅ ጂፕስ የተደረገለትን ልጅ እንዴት መንከባከብ እንዳለበት ሊያሳስበው ይችላል። አረጋዊ ሰው ደግሞ በድጋሚ እንዳይወድቅ ስለሚረዱ ተግባራዊ ዘዴዎች መረጃ ሊፈልግ ይችላል።

እነዚህ ጉዳዮች በሕክምና መጽሐፍ ውስጥ ርዕሰ ጉዳዩ ከተደራጀበት ቅደም ተከተል ጋር ሁልጊዜ ላይጣጣሙ ይችላሉ።

የአንባቢዎችን ጥያቄዎች ማዳመጥ ለእነሱ ከሁሉ በላይ አስፈላጊ የሆነውን መረጃ ለመለየት ይረዳል።

2. አንባቢዎች ምን እንደሚፈልጉ መረዳት

የጤና መረጃ ከማዘጋጀት በፊት ማን እንደሚጠቀምበትና ምን መረዳት እንደሚፈልግ ማጤን ጠቃሚ ነው።

ለታካሚዎችና ለቤተሰቦች የሚዘጋጅ መረጃ ለጤና ባለሙያዎች ከሚዘጋጅ የሙያ ሥልጠና መርጃ የተለዩ ጥያቄዎችን መመለስ ሊያስፈልገው ይችላል።

በሕክምና አመለካከት ላይ ብቻ ተመሥርቶ መረጃ ሲዘጋጅ በቀላሉ ሊዘነጉ የሚችሉ ተግባራዊ ችግሮችም አንባቢዎችን ሊያጋጥሟቸው ይችላሉ።

ለምሳሌ ከጤና ተቋም ርቆ ለሚኖር ወይም መደበኛ ያልሆነ የትራንስፖርት አገልግሎት ላይ ለሚተማመን ሰው የክትትል ቀጠሮን እንዲያከብር የሚሰጥ መመሪያ በተግባር ለመፈጸም አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል።

በተመሳሳይም የአካል እንቅስቃሴን ስለመገደብ የሚሰጥ ምክር አንዳንድ ሰዎች ኑሯቸውን ለማስተዳደር በአካል ጉልበት ላይ የተመሠረተ ሥራ እንደሚሠሩ ከግምት ውስጥ ማስገባት ሊያስፈልገው ይችላል።

እነዚህን ሁኔታዎች መረዳት መሠረታዊው የሕክምና ምክር ባይለወጥም ማብራሪያውን ለአንባቢው ሁኔታ የበለጠ ተስማሚ ለማድረግ ይረዳል።

3. ጥያቄዎችን ወደ ግልጽ መረጃ መቀየር

የአንባቢዎች ጥያቄዎች የጤና መረጃው እንዴት እንደሚደራጅና በየትኞቹ ጉዳዮች ላይ ትኩረት እንደሚሰጥ ለመወሰን ይረዳሉ።

ለምሳሌ ስለ አጥንት ስብራት እንክብካቤ የተዘጋጀ መረጃ አንባቢው ሊያልፍባቸው የሚችሉ ደረጃዎችን ተከትሎ ሲደራጅ የበለጠ ጠቃሚ ሊሆን ይችላል።

  1. ምን ዓይነት ጉዳት ሊከሰት እንደሚችል መረዳት።
  2. መቼ የሕክምና ግምገማ እንደሚያስፈልግ ማወቅ።
  3. በሕክምና ወቅት ምን እንደሚጠበቅ መማር።
  4. በቤት ውስጥ ጉዳቱን እንዴት መንከባከብ እንደሚገባ ማወቅ።
  5. ለክትትልና ለማገገም መዘጋጀት።

እያንዳንዱ ክፍል አንባቢውን በማያስፈልግ ዝርዝር መረጃ ሳያጨናንቅ ግልጽ የሆነ ጥያቄን መመለስ አለበት።

አጫጭር አንቀጾች፣ ግልጽ ርዕሶችና ለአንባቢዎች የተለመደ ቋንቋ መጠቀም የሚፈልጉትን መረጃ በቀላሉ እንዲያገኙ ይረዳል።

ሙያዊ ቃላትን መጠቀም አስፈላጊ በሚሆንበት ጊዜ ከርዕሰ ጉዳዩ ጋር በተያያዘ መንገድ መብራራት አለባቸው።

4. የአንባቢዎችን ጥያቄዎች ማዳመጥ የምርምር ማስረጃን አይተካም

ከአንባቢዎች የሚገኝ አስተያየት ምን መረጃ እንደሚያስፈልግና የትኞቹ ማብራሪያዎች ለመረዳት አስቸጋሪ እንደሆኑ ለመለየት ይረዳል። ሆኖም አንድ የሕክምና መረጃ ከሳይንስ አንጻር ትክክለኛ መሆኑን የሚወስነው የአንባቢዎች አስተያየት አይደለም።

የጤና መረጃ አሁንም ተገቢ በሆኑ የምርምር ማስረጃዎች ላይ የተመሠረተ መሆንና የሕክምና ትክክለኛነቱ መገምገም አለበት።

የይዘት አዘገጃጀት ዋና ተግዳሮት እነዚህን ሁለት ጉዳዮች ማጣጣም ነው፤ የመረጃውን ታማኝነት መጠበቅና ለሚያነቡት ሰዎች በተግባር ጠቃሚ እንዲሆን ማድረግ።

ትክክለኛ ቢሆንም ለመረዳት የሚያስቸግር መረጃ በተግባር ያለው ጥቅም ውስን ነው። በተመሳሳይም ለማንበብ ቀላል ቢሆንም የተሳሳተ የሕክምና ግንዛቤ የሚፈጥር መረጃ ተገቢ አይደለም።

ኃላፊነት የተሞላበት የጤና መረጃ አቀራረብ ግልጽነትንና ትክክለኛነትን በአንድነት ይፈልጋል።

5. ከአስተያየቶች መማር

አንድ የጤና መረጃ ከታተመ በኋላ አንባቢዎች ግልጽ ያልሆኑ አገላለጾችን፣ መልስ ያላገኙ ጥያቄዎችን ወይም መሻሻል የሚያስፈልገውን መረጃ ሊጠቁሙ ይችላሉ።

ጥሩ የይዘት አዘገጃጀት አሠራር እነዚህን አስተያየቶች ለመቀበል፣ ለመገምገምና አስፈላጊ ሲሆን እርማት ለማድረግ የሚያስችል መንገድ ሊኖረው ይገባል።

ሁሉም አስተያየቶች የግድ ለውጥ ማድረግን አይጠይቁም። አንዳንድ ጥያቄዎችን በተለየ የጤና መረጃ ውስጥ ማብራራት የተሻለ ሊሆን ይችላል። ሌሎች ግን አንድን ርዕስ ማሻሻል፣ ተጨማሪ ማብራሪያ ማካተት ወይም የመረጃውን አደረጃጀት መቀየር እንደሚያስፈልግ ሊያመለክቱ ይችላሉ።

የጤና መረጃን ጠቃሚነት መጠበቅ በሕትመት ቀን የሚጠናቀቅ ሥራ ሳይሆን ቀጣይነት ያለው ኃላፊነት ነው።

6. ለሰዎች የሚጠቅም የጤና መረጃ ማዘጋጀት

የጤና መረጃ አንባቢዎች በቂ መረጃ ላይ የተመሠረቱ ውሳኔዎችን የመውሰድ ችሎታ ሊያከብር ይገባል። በተመሳሳይም ለእያንዳንዱ ሰው የተለየ የሕክምና ግምገማ አስፈላጊ መሆኑን ከግምት ውስጥ ማስገባት አለበት።

የሚታወቀውን መረጃ ማብራራት፣ አስፈላጊ ገደቦችን መግለጽና አንባቢዎች ከጤና ባለሙያዎች ጋር ውጤታማ ውይይት እንዲያደርጉ ማዘጋጀት አለበት።

ለBOSAD ይህ አቀራረብ የሕዝብ ጤና ትምህርትን ዓላማ ይደግፋል። ይህም ታማኝ የጤና መረጃን ለመረዳት ቀላልና ከታካሚዎች፣ ከቤተሰቦችና ከማኅበረሰቦች የዕለት ተዕለት ጉዳዮች ጋር የበለጠ የተያያዘ ማድረግ ነው።

ተጨማሪ መረጃዎች

ተዛማጅ የBOSAD መረጃዎች፦