1. በሕፃናት ላይ የጉዳት ምልክቶችን ማወቅ

ሕፃናት በጨዋታ፣ በስፖርት፣ በጉዞ ወይም በዕለት ተዕለት እንቅስቃሴዎች ወቅት የአጥንት ስብራት፣ የመገጣጠሚያ ጅማት መጎዳትና ሌሎች ጉዳቶች ሊያጋጥሟቸው ይችላሉ።

ሕፃን ሕመም እንዳለው ሊናገር፣ እጁን ወይም እግሩን ከመጠቀም ሊቆጠብ፣ ሲራመድ ሊያነክስ ወይም እብጠትና የቆዳ መለብለብ ሊታይበት ይችላል። በዕድሜ ትንሽ የሆኑ ሕፃናት የት እንደሚያማቸው በትክክል መግለጽ ላይችሉ ይችላሉ። የባህሪ ለውጥ፣ ያልተለመደ ማልቀስ ወይም መራመድና እጅን ወይም እግርን መጠቀም አለመፈለግም አስፈላጊ ምልክቶች ሊሆኑ ይችላሉ።

የአጥንት ስብራት እንዳለ ከተጠራጠሩ ሳይዘገዩ የሕክምና ግምገማ ያድርጉ። ሕፃኑ የተጎዳውን ክፍል ማንቀሳቀስ ስለቻለ ብቻ ጉዳት የለበትም ብለው አያስቡ።

የአጥንት ስብራት እንዳለበት በሚጠረጠር ቦታ ላይ ክፍት ቁስል ካለ፣ የተጎዳው ክፍል ከመደበኛው ቅርጽ ከወጣ፣ ሕመሙ ከባድ ወይም እየጨመረ ከሆነ ወይም እጁ ወይም እግሩ ከደነዘዘ፣ ከቀዘቀዘ ወይም ቀለሙ ከተለወጠ አስቸኳይ የሕክምና እርዳታ ያስፈልጋል።

2. ሕፃኑ የተከሰተውን ነገር እንዲገልጽ መርዳት

ሕፃናት ስለ ጉዳታቸው ከዕድሜያቸውና ከግንዛቤያቸው ጋር በሚስማማ መንገድ እንዲናገሩ ዕድል ሊሰጣቸው ይገባል።

እንደሚከተሉት ያሉ ቀላልና ግልጽ ጥያቄዎችን ይጠይቁ፦

  • ምን እንደተከሰተ ልትነግረኝ ትችላለህ?
  • የት ነው የሚያምህ?
  • ሕመሙ ሲጀምር ምን እያደረግህ ነበር?

ሕፃኑ ለመመለስ በቂ ጊዜ እንዲያገኝ ያድርጉ። በእሱ ፋንታ መልስ አይስጡ፣ የተወሰነ መልስ እንዲሰጥም ጫና አያድርጉበት።

ወላጆችና አሳዳጊዎች ሕመሙ መቼ እንደተጀመረ፣ ከጉዳቱ በኋላ ሕፃኑ እንደ ወትሮው መንቀሳቀስ ይችል እንደነበርና እስካሁን ምን ዓይነት እንክብካቤ እንደተደረገለት ጨምሮ ያስተዋሉትን መረጃ ማጋራት ይችላሉ።

ትክክለኛ መረጃ ለሕክምና ቡድኑ ጉዳቱን በተገቢው መንገድ ለመገምገም ይረዳል።

3. የሕፃኑን የሕክምና ዕቅድ መረዳት

የሕፃናት አጥንቶች አሁንም በእድገት ላይ ናቸው። አንዳንድ ጉዳቶች የአጥንት እድገት በሚካሄድባቸው ክፍሎች ላይ ሊደርሱ ይችላሉ። የሕፃኑ ዕድሜ፣ የጉዳቱ ቦታና ዓይነት እንዲሁም የአጥንቱና የአጎራባች ሕብረ ሕዋሳት ሁኔታ በሕክምና ውሳኔ ላይ ተጽዕኖ ያሳድራሉ።

አንዳንድ ስብራቶች በስፕሊንት ወይም በጂፕስ ሊታከሙ ይችላሉ። ሌሎች ደግሞ አጥንቱን ወደ ተገቢው ቦታ መመለስ፣ የልዩ ባለሙያ ግምገማ ወይም ቀዶ ሕክምና ሊያስፈልጋቸው ይችላል።

የጤና ባለሙያው የሕክምና ዕቅዱንና የክትትል አስፈላጊነትን ያብራራልዎታል። የሕክምና መመሪያዎች መሮጥን፣ መውጣትን፣ ስፖርትን ወይም በተጎዳው እግር ላይ ክብደት መጫንን ሊገድቡ ይችላሉ።

የተለየ መመሪያ ካልተሰጠዎት በስተቀር ጂፕሱን ወይም ስፕሊንቱን አያስወግዱ ወይም አይቀይሩ።

4. በቤት ውስጥ ሕፃኑን መንከባከብ

ሕፃኑና እሱን የሚንከባከቡ ሁሉም ሰዎች የሕክምና መመሪያዎችን መረዳታቸውን ያረጋግጡ።

ጂፕሱ ውኃ ሊነካው እንደሚችል በሕክምና ቡድኑ ካልተረጋገጠ በስተቀር ጂፕሱን ወይም ስፕሊንቱን ንጹሕና ደረቅ ያድርጉ። ሕፃኑ የሚያሳክከውን ቦታ ለመቧጨር በጂፕሱ ውስጥ ሌላ ነገር እንዳያስገባ ይጠንቀቁ።

መድኃኒቶችን በተገቢ የጤና ባለሙያ መመሪያ ወይም ከሕፃኑ ዕድሜና ክብደት ጋር በሚስማማ የአጠቃቀም መመሪያ መሠረት ብቻ ይስጡ።

ሕፃኑ በደህናና በምቾት ሊያደርጋቸው የሚችሉ እንቅስቃሴዎችን እንዲቀጥል ይርዱት። ልብስ ለመልበስ፣ ለመታጠብ ወይም ለመንቀሳቀስ እርዳታ ካስፈለገው ምን እያደረጉ እንደሆነ ያብራሩለት። በሚችለው መጠንም በእንክብካቤው ውስጥ እንዲሳተፍ ያበረታቱት።

5. ወደ ትምህርት ቤትና ወደ መደበኛ እንቅስቃሴዎች መመለስ

እንደ ጉዳቱ ሁኔታ ሕፃኑ ሕክምናው ሙሉ በሙሉ ሳያበቃ ወደ ትምህርት ቤት መመለስ ሊችል ይችላል። ውሳኔው የሕፃኑን ምቾት፣ የመንቀሳቀስ ችሎታ፣ ደህንነትና የሕክምና ቡድኑን ምክር ከግምት ውስጥ ማስገባት አለበት።

መምህራን ስለ ስፖርት፣ በጨዋታ ሜዳ የሚደረጉ እንቅስቃሴዎች፣ የትምህርት መሣሪያዎችን መሸከም ወይም ደረጃዎችን መውጣትና መውረድ የተሰጡ ገደቦችን ማወቅ ሊያስፈልጋቸው ይችላል።

ወላጆች፣ መምህራንና የጤና ባለሙያዎች ተገቢ ዝግጅቶችን በጋራ በማድረግ ሕፃኑ በትምህርትና በሌሎች እንቅስቃሴዎች እንዲሳተፍ ሊደግፉት ይችላሉ።

6. ሊጠነቀቁባቸው የሚገቡ ምልክቶች

ሕፃኑ ከባድ ወይም እየጨመረ የሚሄድ ሕመም፣ የስሜት መደንዘዝ፣ የእጅና የእግር ጣቶችን ለማንቀሳቀስ መቸገር ወይም እጅና እግሩ ያልተለመደ ቅዝቃዜ፣ መገርጣት ወይም ወደ ሰማያዊ ቀለም መለወጥ ካጋጠመው አስቸኳይ የሕክምና እርዳታ ይፈልጉ።

ጂፕሱ ከተበላሸ፣ ከረጠበ፣ ከልክ በላይ ከጠበበ ወይም ከላላ እንዲሁም ያልተለመደ ሽታ፣ ፈሳሽ ወይም የቆዳ መቆጣት ከታየ የሕክምና ቡድኑን ያነጋግሩ።

7. ለወላጆችና ለአሳዳጊዎች የሚረዱ ጥያቄዎች

  • ልጄ ምን ዓይነት ጉዳት ደርሶበታል?
  • ጉዳቱ በእድገቱ ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድር ይችላል? የልዩ ባለሙያ ክትትል ያስፈልገዋል?
  • በቤት ውስጥ ጉዳቱን እንዴት መንከባከብ አለብን?
  • የትኞቹ እንቅስቃሴዎች ደህንነታቸው የተጠበቀ ናቸው? ከየትኞቹስ መቆጠብ አለበት?
  • ልጄ ወደ ትምህርት ቤት፣ ወደ ጨዋታና ወደ ስፖርት መቼ መመለስ ይችላል?
  • ተጨማሪ የሕክምና እርዳታ እንድንፈልግ የሚያስፈልጉ ምልክቶች ምንድን ናቸው?

ተዛማጅ መርጃዎች

ምንጮችና ተጨማሪ ንባብ

ተጨማሪ ንባብ